Máy thủy bình là thiết bị trắc địa dùng để xác định chênh lệch độ cao giữa các điểm. Về cơ bản, máy được cấu tạo từ các bộ phận chính sau:
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy thủy bình
Cấu tạo máy thủy bình gồm 2 bộ phận chính:
- Bộ phận ngắm
Bộ phận này dùng để quan sát và xác định điểm đo, bao gồm:
- Ống kính
- Thị kính
- Vật kính
- Ốc điều quang (dùng để chỉnh ảnh rõ nét)
- Bộ phận cân bằng
Đây là bộ phận giúp đưa tia ngắm về vị trí nằm ngang, đảm bảo độ chính xác khi đo cao. Đối với máy thủy bình quang học, bộ phận cân bằng gồm:
- 3 ốc cân bằng
- Ống thăng bằng tròn
- Có thể có thêm ống thăng bằng dài và vít nghiêng
Một số loại máy thủy bình không có ống thăng bằng dài mà thay bằng bộ phận tự cân bằng đường ngắm, hoạt động nhờ:
- Gương treo
- Lăng kính treo
- Hoặc thấu kính treo
Cách kiểm tra bọt thủy
Để đưa bọt thủy của ống thăng bằng dài về đúng giữa một cách nhanh và chính xác, máy thủy bình được trang bị hệ thống quang học phụ. Khi quan sát:
- Nếu hai nửa bọt nước trùng khít và tạo thành hình parabol điều đó có nghĩa là máy thủy bình đã được cân bằng chính xác.
Máy thủy bình tự động
Nhằm rút ngắn thời gian cân máy và nâng cao hiệu quả đo cao, các hãng đã phát triển máy thủy bình tự động.
- Trong phạm vi góc nghiêng cho phép, bộ phận tự cân bằng sẽ tự điều chỉnh, giúp đường ngắm luôn nằm ngang.
- Ống thăng bằng tròn lúc này chỉ dùng để cân máy thủy bình tương đối ban đầu.
- Độ chính xác của phép đo phụ thuộc chủ yếu vào bộ phận tự cân bằng, không còn phụ thuộc nhiều vào độ nhạy của bọt thủy.
Mia đo cao – phụ kiện không thể thiếu trong đo cao hình học, trên mia có khắc vạch hoặc mã đọc số.
- Chiều dài mia phổ biến: từ 2m đến 5m
Phân loại mia theo từng loại máy thủy bình
Máy thủy bình tự động thường dùng:
- Mia rút 3m – 4m – 5m: dùng phổ biến trong đo cao thông thường
- Mia thường 1 đoạn 2m – 3m: dùng cho đo lưới khống chế
- Mia Invar 1 đoạn 2m – 3m: dùng trong đo quan trắc lún, yêu cầu độ chính xác cao
Máy thủy bình điện tử sử dụng:
- Mia mã vạch rút 3m – 5m
- Mia mã vạch Invar 1 đoạn 2m
Máy thủy bình Laser được dùng để:
- Đo chênh cao
- Đo khoảng cách
Phục vụ chủ yếu cho:
- Thi công nhà xưởng, đường giao thông
- San lấp mặt bằng
- Kiểm tra cao độ sàn
- Đo vẽ, thành lập bản đồ
Phân loại máy thủy bình
Máy thủy bình hiện nay được phân loại dựa trên nguyên lý hoạt động và mục đích sử dụng, giúp người dùng dễ dàng lựa chọn thiết bị phù hợp với từng công việc đo đạc cụ thể.
- Phân loại theo nguyên lý hoạt động
Máy thủy bình tự động
Đây là dòng máy thủy bình phổ biến nhất hiện nay. Máy được trang bị bộ phận tự cân bằng đường ngắm, cho phép tự điều chỉnh tia ngắm về vị trí nằm ngang trong một giới hạn nghiêng nhất định.
Đặc điểm:
- Vận hành đơn giản, dễ sử dụng
- Thời gian cân máy nhanh
- Độ ổn định cao, phù hợp làm việc ngoài công trường
Ứng dụng:
- Đo cao độ trong thi công xây dựng
- San lấp mặt bằng
- Đo cao độ sàn, móng, đường giao thông
Máy thủy bình điện tử
Máy thủy bình điện tử sử dụng mia mã vạch để tự động đọc và xử lý số liệu, hiển thị kết quả trực tiếp trên màn hình.
Đặc điểm:
- Độ chính xác cao, hạn chế sai số do người đọc mia
- Lưu trữ dữ liệu đo, xuất file phục vụ xử lý số liệu
- Phù hợp cho công tác đo đạc yêu cầu độ chính xác cao
Ứng dụng:
- Đo lưới khống chế độ cao
- Quan trắc lún công trình
- Các dự án đòi hỏi độ chính xác và tính lặp cao
- Phân loại theo chức năng và mục đích sử dụng
Máy thủy bình đo thông thường
Đây là dòng máy phục vụ các công việc đo cao cơ bản, không yêu cầu độ chính xác quá cao.
Đặc điểm:
- Cấu tạo đơn giản
- Giá thành hợp lý
- Dễ bảo trì, sửa chữa
Máy thủy bình đo chính xác cao
Dòng máy này được thiết kế chuyên biệt cho các công tác đo đạc yêu cầu độ chính xác rất cao và ổn định lâu dài.
Đặc điểm:
- Sai số rất nhỏ
- Kết hợp với mia Invar
- Độ bền và khả năng lặp lại cao
Ứng dụng:
- Quan trắc lún, nghiêng công trình
- Đo lưới độ cao hạng cao
- Các dự án hạ tầng, cầu đường, nhà cao tầng
- Công trình dân dụng
- San nền, kiểm tra cao độ
- Đo đạc phục vụ thi công hàng ngày
CÔNG TY CP PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ TRẮC ĐỊA VIỆT NAM phân phối máy thủy bình chính hãng hiện nay như: Sokkia, Topcon, Nikon, Leica.. Là đối tác lâu năm của hãng Leica tại Việt Nam, chúng tôi luôn có:
- Mức giá cạnh tranh dành cho đại lý và khách hàng kỹ thuật
- Hỗ trợ vận chuyển toàn quốc tận nơi
- Chính sách mua sỉ máy thủy bình – chiết khấu hấp dẫn ưu đãi
- Ưu đãi đặc biệt cho dự án lớn và đơn vị thi công nhà nước
- Có sẵn đội ngũ kỹ thuật trắc địa chuyên nghiệp hỗ trợ kiểm định, hiệu chuẩn




