Cách kiểm tra sai số máy toàn đạc điện tử đơn giản dễ làm

Cách kiểm tra sai số máy toàn đạc điện tử, hiệu chuẩn, sai số góc ngang máy, sai số đo khoảng cách, bảo dưỡng máy trắc địa, kiểm định máy toàn đạc.

Ra công trình mà máy toàn đạc điện tử bị lệch vài giây góc cũng đủ làm tim cột lệch vài mm sau hàng chục m. Nhiều kỹ sư trắc địa chỉ phát hiện khi hoàn công, lúc đó xử lý vừa mất thời gian vừa tốn chi phí. Vì vậy, trước mỗi dự án hoặc sau khi máy bị va đập, nên kiểm tra nhanh các sai số cơ bản của máy toàn đạc điện tử ngay tại thục địa

Cách kiểm tra sai số máy toàn đạc: Hướng dẫn chi tiết  

Máy toàn đạc điện tử quan trọng trong công tác trắc địa, khảo sát và thi công. Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng hoặc vận chuyển nhiều, máy toàn đạc điện tử có thể xuất hiện sai số ảnh hưởng đến độ chính xác của phép đo. Vì vậy, việc kiểm tra sai số định kỳ là bước không thể bỏ qua trước khi đưa máy ra công trường

Chúng tôi sẽ hướng dẫn cách kiểm tra sai số máy toàn đạc điện tử một cách đơn giản và hiệu quả.

Vì sao cần kiểm tra sai số máy toàn đạc?

Việc kiểm tra sai số máy toàn đạc điện tử giúp:

• Đảm bảo kết quả đo đạt độ chính xác theo yêu cầu công trình.
• Phát hiện sớm các lỗi do va đập hoặc lệch chuẩn.
• Giảm sai số khi bố trí tim trục, cắm mốc và đo hoàn công.
• Kéo dài tuổi thọ thiết bị thông qua bảo dưỡng đúng thời điểm.

Đối với các công trình xây dựng, cầu đường và khảo sát địa hình, chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình thi công.

Những sai số thường gặp trên máy toàn đạc điện tử

Trước khi kiểm tra, cần hiểu một số loại sai số phổ biến:

Chuẩn bị trước khi kiểm tra 

• Máy toàn đạc điện tử đã cân bằng chính xác.
• Chân máy chắc chắn.
• Gương hoặc bia ngắm.
• Khu vực bằng phẳng, ít rung động.
• Hai mốc cố định cách nhau khoảng 30–100 m.

Cách kiểm tra sai số góc ngang (Sai số chuẩn trực)

Đây là phép kiểm tra máy toàn đạc điện tử được thực hiện thường xuyên nhất.

Các bước thực hiện

1. Cân bằng máy toàn đạc điện tử bằng bọt thủy.
2. Chọn một điểm mục tiêu rõ nét cách máy khoảng 50–100 m.
3. Đo ở vị trí Face Left (FL).
4. Quay kính sang Face Right (FR) và đo lại cùng mục tiêu.
5. So sánh hai giá trị.

Đánh giá

• Sai lệch nhỏ nằm trong giới hạn kỹ thuật của máy toàn đạc điện tử là bình thường.
• Nếu sai lệch vượt tiêu chuẩn của nhà sản xuất, cần hiệu chuẩn.

Cách kiểm tra sai số góc đứng

Thực hiện

• Đo một mục tiêu ở vị trí cao.
• Thực hiện phép đo ở FL và FR.
• Cộng hai giá trị góc đứng.

Kết quả lý tưởng phải gần bằng giá trị quy định của nhà sản xuất. Nếu chênh lệch lớn, máy toàn đạc điện tử cần được kiểm tra kỹ hơn.

Kiểm tra sai số đo khoảng cách

Thực hiện

1. Chọn hai mốc có khoảng cách đã biết.
2. Đặt gương đúng chiều cao.
3. Đo nhiều lần.
4. So sánh với khoảng cách chuẩn.

Nếu kết quả thay đổi bất thường giữa các lần đo, cần kiểm tra:

• Hằng số gương.
• Điều kiện thời tiết.
• Chế độ đo EDM.
• Khả năng hiệu chuẩn của máy.

Kiểm tra bọt thủy và cân bằng máy toàn đạc điện tử

Đây là bước đơn giản nhưng rất quan trọng.

• Đặt bọt thủy vào giữa.
• Quay máy toàn đạc điện tử 180°.
• Quan sát xem bọt có dịch chuyển không.

Nếu bọt lệch nhiều, cần chỉnh bọt thủy trước khi tiếp tục sử dụng.

Khi nào cần hiệu chuẩn máy toàn đạc điện tử?

Nên hiệu chuẩn khi:

• Máy toàn đạc điện tử bị rơi hoặc va đập.
• Kết quả đo giữa FL và FR chênh lớn.
• Sai số khoảng cách vượt tiêu chuẩn.
• Sau khoảng 6–12 tháng sử dụng liên tục.
• Trước khi thực hiện các dự án yêu cầu độ chính xác cao.

Việc hiệu chuẩn nên được thực hiện tại trung tâm kỹ thuật có thiết bị chuyên dụng để đảm bảo các thông số được đưa về đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất.

Một số lưu ý để hạn chế sai số khi sử dụng

• Luôn cân bằng máy toàn đạc điện tử trước khi đo.
• Kiểm tra pin và chân máy.
• Không đặt máy trên nền rung.
• Tránh đo khi nắng gắt hoặc nhiễu nhiệt mạnh.
• Thực hiện phép đo FL và FR đối với công việc yêu cầu độ chính xác cao.
• Bảo quản máy toàn đạc điện tử trong hộp chống sốc sau khi sử dụng.

Kết luận

Kiểm tra sai số máy toàn đạc điện tử là công việc nên thực hiện định kỳ để đảm bảo kết quả đo luôn chính xác và ổn định. Chỉ với vài bước đơn giản như kiểm tra góc ngang, góc đứng, khoảng cách và bọt thủy, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi đưa máy toàn đạc điện tử vào công trình.

Đối với những trường hợp sai số vượt ngưỡng cho phép hoặc máy toàn đạc điện tử đã sử dụng lâu chưa được hiệu chuẩn, nên đưa thiết bị đến trung tâm kỹ thuật để kiểm tra và hiệu chuẩn theo đúng tiêu chuẩn của nhà sản xuất.

CÔNG TY CP PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ TRẮC ĐỊA VIỆT NAM là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn và bảo dưỡng thiết bị trắc địa theo quy trình kỹ thuật, giúp thiết bị hoạt động ổn định trước khi đưa vào hiện trường.

Dịch vụ máy trắc địa:

• Kiểm định và hiệu chuẩn máy toàn đạc điện tử.
• Kiểm tra sai số góc, khoảng cách và các thông số kỹ thuật.
• Bảo dưỡng, vệ sinh và cân chỉnh thiết bị.
• Hỗ trợ nhiều dòng máy toàn đạc điện tử như Leica, Topcon, Sokkia, Nikon, Hi-Target, CHCNAV và các thương hiệu phổ biến khác.

Nếu cần kiểm tra tình trạng máy toàn đạc điện tử trước dự án hoặc sau khi thiết bị bị va đập, hãy liên hệ để được tư vấn phương án kiểm định và hiệu chuẩn phù hợp.

Máy toàn đạc điện tử Leica TS20 tích hợp AI

Leica TS20 là thế hệ máy toàn đạc điện tử thông minh mới nhất của ...

Cách bảo vệ máy toàn đạc điện tử

Máy toàn đạc điện tử là thiết bị đo đạc có giá trị cao, được ...

Máy toàn đạc điện tử Leica TS20I cao cấp từ camera và AI

Máy toàn đạc điện tử Leica TS20I – Phiên bản cao cấp với camera và ...